Hotmail Neden Kapandı?

90’ların ortalarında bilgisayar kurdu olarak algılanmak o kadar da güç değildi, insanları etkilemek için nitekim gereksiniminiz olan tek şey dikkat cazibeli bir elektronik posta adresiydi.

Bir üst düzeye geçmek isteyen internet kullanıcıları, ISS tarafından verilen standart e-posta adresini, özelleştirilebilir olduğu için üçüncü taraf bir sağlayıcıya tercih ediyorlardı. O vakitler Hotmail’den daha âlâ bir sağlayıcı da yoktu.

Ücretsiz e-posta hizmeti, Stanford’da sınıf arkadaşı olan Jack Smith ve Sabeer Bhatia tarafından oluşturuldu. Smith ve Bhatia, 1995’te 4.000 dolar bütçe ile bir prototip oluşturdular. Bu prototipe birinci yatırım yapan yatırımcı ise Draper Fisher oldu, 300.000 dolarlık bir yatırım ile Hotmail, kısa mühlet sonra 4 Temmuz 1996’da ISS tabanlı olarak hizmete sunuldu.

İsim yepyeni olarak, web sayfalarını oluşturmak için kullanılan metin işaretleme lisanı olan HTML’in onuruna HoTMaiL olarak stilize edilmişti.

İlk web posta sağlayıcılardan biri olan Hotmail, kullanıcıların internet teması olduğu sürece dünyanın her yerinden gelen kutusuna erişmelerine imkan tanıyordu. Bir hesaba kaydolanlar da @ sembolünden evvelki metin dizisini seçmekte özgürdü.

Hotmail, bugünün standartlarına nazaran epey gülünç olan 2 MB depolama alanıyla bile anında hit yaptı, o vakte nazaran de çok kâfi olmasa da hayli yeterli görünüyordu. Birinci 30 gün içinde Hotmail, 100.000’den fazla aboneyi kendisine çekmeyi başardı ve birinci milyon abonesini 6 aydan kısa bir müddette elde etti.

Microsoft Dönemi

Microsoft, 1997 sonlarında satın alma görüşmelerini başlattığında, Hotmail’in dünya çapında 10 milyon abonesi olduğu ve web tabanlı e-posta pazarının dörtte birini denetim ettiği bildirildi. O vakitler dünyanın en büyük e-posta sağlayıcısı America Online’ın (AOL) kayıtlı 12 milyon abonesi vardı.

Bhatia, o sırada Indian Express’e, tekelci olarak ünlenmesi nedeniyle başlangıçta Microsoft’a karşı temkinli olduğunu söylemişti. CEO Bill Gates’in de “Neler olduğunu görme yeteneğini kaybetmediğini” belirtiyordu. Hotmail’in satın alınması bu vizyonun doğrulanmasıydı diye de eklemişti.

Hotmail, nihayetinde 400 milyon dolar kıymetinde olduğu bildirilen bir pay senedi takası ile Microsoft tarafından satın alınmayı kabul etti.

Microsoft, satın aldığı bu hizmetten dünya çapındaki pazarlarda en düzgün halde yararlanmak için çok kısa bir müddette Hotmail’i MSN hizmet kümesine dahil ederek yerelleştirdi. 1999 yılının başlarında, MSN Hotmail’in 30 milyondan fazla kullanıcısı vardı ve her gün 150.000 yeni kullanıcı ekleniyordu.

E-posta, o vakitler en tanınan çevrimiçi aktiviteydi ve internet kullanıcılarının %80’inden fazlası bunu benimsemişti. Microsoft, MSN Hotmail ile süratli, fiyatsız, muteber ve en değerlisi de interneti olan rastgele bir bilgisayardan erişilebilen bir hizmet sundu. Hotmail, gözle görülür bir halde günden güne çok süratli büyüyordu.

Güvenlik Sıkıntıları ve Google

1999 yılında bilgisayar korsanları yalnızca “eh” harflerini parola olarak kullanarak rastgele bir Hotmail hesabına giriş yapılmasına müsaade veren bir güvenlik açığı tespit etti ve yayınladı. Microsoft geliştiricileri bu açığı, ezkaza bırakılan bir art kapı olduğu teorisini reddedip, “bilinmeyen bir güvenlik sorunu” olarak nitelendirdi. Sebebi ne olursa olsun, bu olay Wired tarafından web tarihindeki en yayılmış güvenlik olayı olarak tanımladı.

Benzer bir durum ise 2001’de meydana geldi. Hotmail hesaplarına şifre gerektirmeden özel bir URL oluşturularak giriş yapılabildiği ve özel bildirilerin okunabildiği keşfedildi. Gerekli olan tek şey kullanıcı ismi ve geçerli bir bildiri numarasıydı. Bunun için yapılmış bir yazılım ile brute-force kullanılarak bildiri numarası rahatlıkla iddia edilebiliyordu.

Daha kapsamlı bir bağlam için 2001 yılı, Microsoft’un Internet Explorer 6 ile birlikte Windows XP’yi piyasaya sürdüğü yıldı. ABD hükümeti tarafından da PC pazarında yasadışı formda inhisar pozisyonunu sürdürmekle suçlanırken, tıpkı vakitte Netscape’e karşı da tarayıcı konusunda savaş veriyordu.

Açıkçası önlerinde çok fazla dikkat dağıtıcı öge vardı ve Microsoft birkaç yıl boyunca güvenlik cephesini pek âlâ yönetim edemedi.

Nihayetinde bu meseleler Hotmail için çok büyük bir tehdit değildi. Nisan 2004’te Google’ın beta projesi olarak başlayan Gmail, 1 GB fiyatsız depolama alanıyla birlikte geldi. Bu depolama alanı, öteki web posta hizmetlerinin sunduğu depolama alanına kıyasla sınırsız depolama alanı üzere görünüyordu. Bu teşebbüs Yahoo ve Microsoft’u hızlandırarak bir dizi yeniliğe yol açtı.

Hotmail, Gmail başlatıldığında kullanıcılara 2 MB fiyatsız web posta depolama alanı sunuyordu. Birkaç ay sonra fiyatsız hesaplar için kapasiteyi 250 MB’a yükseltti ve 10 MB’a kadar ek belge gönderme seçeneği mevcuttu.

Google, Gmail ile meşgulken, Microsoft’un Windows Live Hotmail olarak beta sürümünden çıkacak yeni bir e-posta sistemi üzerinde çalıştığı tez ediliyordu. Fakat bu sistem düşünüldüğünden uzun sürdü ve Gmail’in daha fazla ivme kazanmasına sebep oldu. Hotmail ise eski ve yalnızca Microsoft kullanıcılarının yararlanabileceği bir araç olarak görülmeye başlanmıştı. MSN Messenger’ın yaşadığı çöküşten pek farklı değildi.

Microsoft, sonraki birkaç yılını; hizmeti daha süratli, kullanımı kolay ve daha sağlam hale getirmekle geçirdi. Bu sırada Bing aramasını entegre ederek Firefox ve Chrome dayanağı ekledi. 2010 yılında “Wave 4” isimli güncellemesiyle de tek tıklamalı filtre ve gelen kutusu süpürme (silme) dahil birçok özellik aktifleştirdi. Kısa mühlet sonra ise Exhange ActiveSync dayanağı de ekleyerek 2011 yılında; SSL varsayılan olarak etkinleştirildi ve takma isimler, anlık aksiyonlar ve planlı taramalar üzere birkaç dizi özellikler geldi.

Hotmail’den Outlook’a

Hotmail bir türlü teknoloji meraklıları ortasında bıraktığı makus prestijden kendini temizleyememişti. Hizmet, ayrıyeten spam gönderenler ortasında da hayli popülerdi. İstenmeyen posta tedbire siyasetini geliştirmek ve hizmet koşulları ihlallerini güncellemek spam e-postalarını önlemek konusunda kâfi olmadı.

Windows Live Genel Müdürü Brian Hall, 2012’de VentureBeat ile yaptığı röportajda şunları söylemişti: “Gençler ve teknoloji meraklılarının Hotmail ile ortasında bir algı boşluğu vardı. Birçoğu Hotmail’e ikinci kere bakmıyor ve ‘Hotmail’i isimlerinin yanında olmasını istemiyorlardı. Beşerler Outlook’un Microsoft’tan gelen bir posta olduğunu anlıyor, o yüzden bu ismi kullanmanın daha mantıklı olduğunu düşündük.”

Microsoft’un yeni tüketici odaklı e-posta hizmeti Outlook.com; pak ve çağdaş bir dizaynla Temmuz 2012’de beta olarak kullanıma sunuldu. Microsoft ayrıyeten, mevcut Hotmail kullanıcılarına e-postalarının @hotmail.com uzantısını müdafaa yahut @outlook.com adresine dönüştürme seçeneği de vermişti. Birinci iki hafta içinde 10 milyondan fazla kullanıcı Outlook.com’a kaydoldu.

Hizmet, 2013’ün başlarında betadan çıktı ve Mayıs ayına kadar Hotmail’den Outlook.com’a geçişi tamamladı. Şirket, yeni eserin getirdiği büyüme sayesinde Hotmail’in 300 milyonluk rekorunu kırarak 400 milyon etkin Outlook.com hesabına sahip olduğunu söyledi.

Skype, Karanlık Tema ve Fazlası

Microsoft, Skype entegrasyonu, IMAP takviyesi ve üçüncü parti eklentiler dahil olmak üzere yıllar içinde Outlook.com’u yeni özelliklerle geliştirmeye devam etti. Outlook Premium isimli fiyatlı bir sürüm bile ortaya çıkarıldı lakin en sonunda bu özellikler Office 365‘e aktarıldı.

Bir öteki güvenlik ihlali ise 2019 başlarında meydana geldi, bir bilgisayar korsanı e-posta hesaplarına erişmek için müşteri takviye temsilcisinin kimlik bilgilerini kullanmaya çalıştı. İhlalin tesiri çok düşüktü lakin Microsoft’un durumu ele alış biçimi şüpheliydi.

Karanlık tema birkaç ay sonra geldi ve göz yorgunluğunu azaltırken kullanıcıların pil ömrünü de güzelleştirdi. Şu anda Microsoft’un e-posta hizmetiyle ilgili öbür büyük bir gelişme olmadığından bu öykü burada sonlanıyor.

Microsoft, Hotmail’i Outlook’a geçirdiğinden www.hotmail.com adresine gitmek, sizi outlook.live.com’a yönlendirir. Milyonlarca @hotmail e-posta adresi hala var ve daha birçok biçimiyle (@live, @msn, @passport) hayatta. Hatta bugün bile hala @hotmail e-posta adresi oluşturabilirsiniz.